مىشود : اسلام از افراد شروع مىكند و از « فرد » ، « جامعه » مىسازد . . . . جامعه با آن‌كه از افراد ساخته شده ، صورت و هيئت و موجوديتى جداگانه دارد و داراى احكام و خواصى جداگانه است . 5 . حافظ بنيان جامعه اسلام براى آن‌كه صورت « صلاح » جامعه از بين نرود ، تدابير مهمى به كار برده است : اگر بر فرض ، يك فردِ خوب ، تنها زندگى كند و تحت تأثير عواملى منفى قرار نگيرد خوب خواهد ماند . « 1 » در درون جامعهء صالح نيز بايد عوامل قوى و نيرومند به وجود آيد ، كه خوبى و صلاح آن دائماً محفوظ بماند . اين عوامل در اسلام فراوان است كه از همه مهم‌تر « امر به معروف و نهى از منكر » است ، كه مىتوانيم نام اين اصل مهم عملى را به اصطلاح روز « نظارت اجتماعى » بگذاريم ، اما بالاتر از آن است . در نظارت ، لزوماً امر و نهى نيست ، اما افراد جامعهء اسلامى ، هر كدام ، به تنهايى حاكمند و امر و نهى مىكنند . اسلام ، با تشريع دو وظيفهء مهم « امر به معروف و نهى از منكر » ، تمام اجزاى تشكيل‌دهندهء جامعه را حافظ هم‌ديگر قرار داده است . مسلمانان با عمل به آن دو وظيفهء مهم و اصلى ، حكم آجرهاى بناى محكمى را پيدا مىكنند كه به طور يك‌نواخت و بدون هيچ فرجه و شكاف ، حافظ هم‌ديگر و حافظ شاكلهء كلى ساختمانند . « 2 »

--> ( 1 ) . اين فرض وقوع خارجى ندارد ، زيرا عملًا امكان زندگى يك نفر به تنهايى وجود ندارد و از سوى ديگر ، اصولًاخوبى و بدى يك فرد در رابطه با ديگران تحقق مىيابد ( 2 ) . به چند روايت ذيل توجه فرماييد : الف ) حضرت باقر عليه السلام در ضمن يك روايت مفصل فرمود : امر به معروف و نهى از منكر فريضهء بزرگى است كه فرائض ديگر به وسيلهء آن برپا مىگردد . ب ) حضرت صادق عليه السلام به نقل از حضرت رسول صلى الله عليه و آله فرمود آن قومى كه حق ضعيف را با پافشارى و زور از قوى نگيرد ، ملت پاك و مقدسى نيست . ج ) حضرت رضا عليه السلام فرمود : بايد امر به معروف و نهى از منكر كنيد و گرنه بدها شما را به كار خواهند گمارد و خوبان دعا خواهند كرد و مستجاب نخواهد شد . ( فروع كافى ، كتاب جهاد ، ص 55 و 56 )